het juiste ogenblik
Het voortzetten van activiteit voorbij het creatieve hoogtepunt is vrij zinloos. Te laat ingezette retraite betekent: tekort aan inspiratie, onnatuurlijke inspanning, een gebrekkig resultaat en het uitblijven van voldoening. De vermoeidheid en frustratie verstoren het proces van vernieuwing van de creativiteit.
voltooiing van de retraite
Het is noodzakelijk de terugtrekking uit de activiteit zo volledig te laten zijn dat het creatieve vermogen zich voldoende vernieuwt. De geestelijke begrenzing die zich gevormd heeft als residu van de voorbije golf (of golven) van creativiteit dient volledig vernietigd te worden om de frisheid van de nieuwe creatieve golf te garanderen. Indien dit zuiveringsproces onvoldoende krachtig is, bevat de activiteit geestdodende (en dus ontmenselijkende) elementen. Een dergelijke situatie kan de voedingsbodem vormen voor allerlei vormen van ongezond gedrag waarmee men aan de geestelijke benauwdheid wil ontsnappen. Drugsmisbruik is daarvan een voorbeeld, een kenmerk van een onintelligente, zieke cultuur.
onbegrensdheid
Een doeltreffende retraite geeft toegang tot en beschikking over een onbegrensd potentieel aan creatieve mogelijkheden. De terugtocht uit de creatieve daad leidt de aandacht uit een episode van gemanifesteerd creatief vermogen, dat noodzakelijk begrensd is in tijd, ruimte en nut, naar een veld van onmanifeste, ongelimiteerde, puur creatieve potentie.
relevantie voor geïnspireerd leiderschap
Er is een trend van uitjes die worden aangeboden als training voor leiders en managers. Deelnemers doen aan wildwatervaren, “bungee-jumpen”, “Abseilen”, of verblijven in de wildernis en genieten, om het kampvuur geschaard, van een tribale sfeer. Hiermee worden grenzen doorbroken zoals dat het geval is met elke wisseling van activiteit, en wellicht wat meer naarmate de happening extremer is. Men beweegt zich hierbij echter van de ene begrenzing naar de andere en daarom is de relevantie van deze uitjes voor de ontwikkeling van leiderschapskwaliteiten gering. Indien dat wel relevant zou zijn, dan transformeerde iedereen die eens iets heel anders ging doen zich tot een visionair en bezielend leider.
ontwikkeling van bewustzijn
Voor het toegankelijk maken en ontginnen van het volledige creatieve potentieel is het noodzakelijk de begrenzingen van de actieve fase in de creatieve cyclus volledig achter zich te laten. Het tegendeel van activiteit is rust. Een vorm van rust die iedereen kent is de slaap. Tijdens de slaap vergeten we de wakende activiteit volkomen. Hoewel ook met inzicht en charisma begiftigde leiders soms slapen, kan niet gezegd worden dat slapen het recept is voor leiderschap.
Als het lichaam te vermoeid is wil de geest ook niet meer. Toch is niet het herstel van geestelijke helderheid de belangrijkste functie van de slaap, maar het herstel van overwegend niet-intentionele activiteit. De rust van de slaap is natuurlijk wel van belang voor het herstel van het creatieve vermogen dat de grondslag vormt van intentionele activiteit, maar een andere vorm van rust is nog belangrijker, van eminent belang zelfs.
Het type rust dat direct verantwoordelijk is voor helder, doel- en ontwikkelingsgericht, creatief handelen ontbreekt in het overgrote deel - meer dan 99% - van de mensheid. Een ware leiders-niche! Deze ene lacune is de oorzaak van het onvermogen van de mensheid om haar problemen op te lossen en een betekenisvolle, menswaardige beschaving tot stand te brengen. Men “zal er eens een nachtje over slapen,” maar na de inertie van een nacht en de startschop van een kop koffie is de kwaliteit van het creatieve denken… ongeveer hetzelfde als de dag daarvoor, en zo blijft de vooruitgang minimaal.
Een onmisbare voorwaarde voor optimaal creatief handelen is de daaraan voorafgaande ervaring van stil, kristalhelder, onbegrensd bewustzijn. In zijn stilte gelijkend op de rust van de slaap, maar door zijn grenzeloos helder wakker zijn daarvan het volstrekte tegendeel. Het is een stilte, geladen met onbegrensde creatieve potentie. Het is bewustzijn, niet betrokken op enige activiteit, maar betrokken op zichzelf.
Het vorige diagram, aangevuld met in het rood de verschillende zijnswijzen van bewustzijn:
Voor niet-intentionele, autonome activiteit gaat de oscillatie van het bewustzijn tussen rust en activiteit van de nul-waarde of afwezigheid van bewustzijn tot difuus bewustzijn (gewoonlijk blijft het bewustzijn van deze activiteit in de achtergrond vergeleken met het bewustzijn van de intentionele activiteit). De geometrische voorstelling van de verschuiving van het bewustzijn is bij intentioneel creatief handelen in zekere zin aan het voorgaande tegengesteld: ze gaat van onbegrensdheid in rust naar eenpuntige focus tijdens de creatieve daad.
Klik hier om verder te gaan met het lezen van de korte beschrijving van retraites voor leiders.